ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ POTIRI ΣΤΟ ΑΥΛΩΝΑΡΙ

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ POTIRI  ΣΤΟ ΑΥΛΩΝΑΡΙ

Το κάστρο Potiri βρίσκεται ΝΑ του Αυλωναρίου, στην νότια  απόληξη  του ορεινού όγκου (Καλλιμάνι) που αρχίζει από την Οχτωνιά, και σε ύψος περίπου 400μέτρων .(εικόνα 1)

Έχει δεσπόζουσα θέση με θέα προς τον Ευβοϊκό , την Αττική , τα Κοτύλαια όρη, την περιοχή της Κύμης και το Αιγαίο πέλαγος.

Η πρόσβαση στο κάστρο γίνεται από την Βόρεια πλευρά. Από τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο Αυλωναρίου – Συκιών αρχίζει αριστερά βατός ανηφορικός χωματόδρομος μέχρι ενός σημείου, και ακολουθεί ήπια ανηφορικό μονοπάτι μέχρι το κάστρο.

Το όνομα του προήλθε σύμφωνα με την παράδοση από το σχήμα του λόφου που είναι χτισμένο  που μοιάζει με «ποτήρι». Πιο πιθανόν είναι όμως το όνομα του να προέρχεται από το λατινικό ρήμα potior και το απαρέμφατο του potiri, που σημαίνει «κυριαρχώ» και κατ’ επέκταση «τόπο εκ φύσεως οχυρό».(Δημήτριος Κοίλιαρης «Το κάστρο Potiri στο Αυλωνάριον Εύβοιας» Απρίλιος 2020)

Πότε χτίστηκε το κάστρο δεν γνωρίζουμε. Πιθανόν να χτίστηκε κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας ή του Βυζαντίου ή ακόμα πιο παλιά. Το βέβαιο είναι ότι οι Φράγκοι ανακαίνισαν  το κάστρο, το οποίο εμφανίζεται στους χάρτες της Εύβοιας από τον 15^ο αιώνα και μετά.

Επαρκή στοιχεία για το κάστρο Potiri υπάρχουν για το διάστημα από το 1376 μέχρι και το 1470 που το κάστρο κατείχε η οικογένεια Giustiniani. Επίσης από το 1426 υπήρχαν δύο στρατιωτικοί διοικητές στην περιοχή ο ένας στο κάστρο Potiri και ο άλλος στο κάστρο La Cupa στην Βρύση. (Κων/νος Σγούρος «Το κάστρο του Αυλωναρίου Potiri κι’η εκκλησία του η Παναγία» περιοδικό ΡΟΠΤΡΟ τεύχος  20 του 2006)

Mετά την Οθωμανική κατάκτηση το κάστρο εγκαταλείφθηκε και ερήμωσε.

Σήμερα έχουν απομείνει   μέρος του τείχους και πύργος βορειοανατολικά,  και μέρη τείχους νότια. Στον εσωτερικό περίβολο του κάστρου υπάρχουν ίχνη θεμελίωσης διαφόρων κτισμάτων.(εικόνες 2,3,4,5,6)

 Αυτή που σώζεται σε καλή κατάσταση είναι η εκκλησία του κάστρου αφιερωμένη στην Παναγία. Πρόκειται για εκκλησία καμαροσκέπαστη κατασκευασμένη εξ’ ολοκλήρου από πέτρα, το δάπεδο της οποίας είναι στρωμένο με πλάκες. Οι παραστάδες της Ωραίας Πύλης στολίζονται με γλυπτά, ενώ σε ορισμένα σημεία διακρίνονται χρωματισμοί, δείγμα παλαιάς  αγιογράφησης. Δυτικά  η  εκκλησία  ακουμπάει σε μισογκρεμισμένη δεξαμενή επαλειμμένη με κουρασάνι.  (εικόνες 8,9,10)