ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΜΟΝΗΣ ΚΟΡΑΚΙΩΝ

 

«ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ»- ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΜΟΝΗΣ ΚΟΡΑΚΙΩΝ

Ο ναός κτιριακά ανήκει στα τέλη 16^ου αι. αρχές  17^ου αι. αυτό τουλάχιστον μαρτυρούν τα αρχιτεκτονικά του στοιχεία. Η θέση όπου βρίσκεται η Μονή ονομάζεται «Μοναστήρι» ή «Κορακιές», από τους παλαιότερους γνωρίζουμε ότι το καθολικό της μονής ήταν κρυμμένο μέσα σε μια συστάδα πελώριων βαλανιδιών(κορακιές), στον ευρύτερο χώρο του καθολικού υπήρχαν χιλιόχρονες ελιές και ένα πολύ παλιό πηγάδι. Λίγο πιο κάτω μια πέτρινη βρύση (Εικ.1) με πολλές καρυδιές τριγύρω και μια πανύψηλη χουρμαδιά. Πιο ψηλά στην ράχη του λόφου το τοπωνύμιο «κελιά», σε μια περιοχή σπαρμένη με βίσαλα μας δείχνει που ακριβώς ήταν τα κελιά των μοναχών, και λίγο μακρύτερα το τοπωνύμιο «λαγγούμι», πως υπήρχε υπόγεια οδός διαφυγής.

Σύγχυση έχει δημιουργηθεί γύρω από τον τόπο, το όνομα και την ιστορία  της. Σ’ αυτήν τη σύγχυση βοήθησε και η έλλειψη μαρτυριών. Δεν γνωρίζουμε τι σχέση έχει η «μονή των Κορακιών» με την «μονή Λευκών» και την «μονή Καρυών» και πόσο τυχαίο είναι αυτές οι τρεις και μόνο, να χαρακτηρίζονται από τα δέντρα που τις περιβάλουν.   Η Μονή «Αγίου Νικολάου» Κορακιών, όπως φαίνεται από το χώρο που κατελάμβανε και την περιουσία που είχε, ήταν πλούσια. Η Επανάσταση του 1821 όμως την οδήγησε σε παρακμή. Οι μοναχοί λιγόστεψαν τόσο που κατά το 1833 κηρύχθηκε «διαλυμένη». Από έγγραφο της Μονής Κλιβάνου μαθαίνουμε πως η Μονή «Αγίου Νικολάου» Κορακιών είχε αλευρόμυλο, ελαιοτριβείο, ελιές και αμπέλια. Σε έγγραφο του 1843 αναφέρεται για τις  « αντιποιήσεις του κ. Κοντόσταυλου επί της κατά τη θέσιν «Πούντα»  χειμερινής μονής της διαλελυμένης μονής των Κορακιών», στη θέση αυτή όπου το εκκλησάκι της Παναγίας βρέθηκαν όστρακα  των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, καθώς και θραύσματα αγγείων με χτενωτή διακόσμηση του 6^ου – 7^ου μ.Χ. αιώνα.

Σήμερα το μόνο που σώζεται από τα κτήρια της Μονής είναι το Καθολικό. Το καθολικό της μονής ανήκει στους τετρακιόνιους ναούς, είχε θόλο που στηριζόταν επί «τόξων και κιόνων», οι τέσσερις κίονες θα χώριζαν το ναό σε τρία κλίτη. Με την κατάρρευση της στέγης χάθηκε και η αρχιτεκτονική μορφή του ναού. Ο δυτικός τοίχος όπου και η είσοδος (Εικ.2) είναι διακοσμημένος, το πώρινο πλαίσιο της εισόδου καθώς και το πώρινο πλαίσιο της θήκης πάνω απ’ αυτή, περιβάλλεται από γλυπτή οδοντωτή ταινία. Στις δύο πλευρές της πώρινης θήκης και πάνω απ’αυτή, στη βάση της τριγωνικής διάταξης πιάτων, είναι εντοιχισμένοι τρεις πεσίσκοι (Εικ.3) που αναφέρονται στο βιβλίο του Γ.Καπενή ότι προέρχονται από τον βυζαντινό ναό του Αγ.Λουκά και είναι άγνωστο πως μεταφέρθηκαν εκεί, και ένα ανάγλυφο στην νοτιοδυτική γωνία πιθανόν ιδίας προελεύσεως (Εικ.4). Η μεγάλη κάθετη ρωγμή στο μέσον σχεδόν του τοίχου, προβληματίζει κατά πόσον το μνημείο θα αντέξει στον χρόνο, και χρήζει άμεσα εργασιών υποστήριξης.

Ο ναός εσωτερικά είναι κατάγραφος, οι τοιχογραφίες  του ναού ανήκουν στον  17^ο αιώνα. Δυστυχώς πολλές από αυτές έχουν καταστραφεί. Την αξία των τοιχογραφιών διαπίστωσαν όσοι επισκέφθηκαν το ναό, όπως ο Παντελής  Ζωγράφος, ο Νίκος. Καλογερόπουλος,  ο Μανώλης  Χατζηδάκης, κ.α. Ο Παντελής Ζωγράφος περιγράφει τις τοιχογραφίες της μονής ως εξής : «εν τω ναώ τούτω σώζονται τοιχογραφίαι εξαιρετικοί και πρωτότυποι ρυθμισμέναι με γραμμάς αντί επιπέδων. Η χρωματιστική αρμονία αυτών είναι αφάνταστος. Η επί των πλευρών δε του ναού σειρά αγίων μαρτύρων με τας ποικίλας αμφιέσεις   χρωματισμένας διά του περιέργου και πρωτοτύπου αυτού τρόπου αποτελούν χάρμα οφθαλμών». Ενώ ο Ν.Καλογερόπουλος αναφέρει : «αι τοιχογραφίαι του ναϊδρίου τούτου είναι εξαίρετοι. Ιδία η μεγάλη παράστασης της σταυρώσεως εις το δυτικόν μέρος εκ των αρίστων εις το είδος.»

Στον δυτικό τοίχο εσωτερικά κυριαρχεί η μεγάλων διαστάσεων (2,20Χ1,20 μ.) σκηνή της Σταύρωσης του χριστού(Εικ.5). Επάνω από την Σταύρωση ημικατεστραμένη η σκηνή της επιστροφής από τον Ιούδα των τριάκοντα αργυρίων(Εικ.6).

Αριστερά της εισόδου σώζεται ο Αγ.Παχώμιος και οι Αρχάγγελοι (Εικ.7). Δεξιά της εισόδου δύο παραστάσεις γυναικών (Εικ.8).

Στον νότιο τοίχο του ναού διακρίνονται ολόσωμες παραστάσεις Αγίων (Εικ.9),και πάνω απ’ το παράθυρο, η «Βαϊφόρος», κάτω απ’ αυτήν, αριστερά  η παράσταση του «Ύπαγε οπίσω μου σατανά» και δεξιά το «θαύμα των αλιέων» (Εικ.10).

Στο βορινό τοίχο μόλις διακρινόμενοι οι Αγ.Κων/νος και Ελένη(Εικ.11).

Στο τεταρτοσφαίριο της αψίδας του ιερού εικονίζεται η Θεοτόκος που κρατάει το μικρό Χριστό,(Εικ.12), και στο τύμπανο του ανατολικού τοίχου σώζεται «η Κοίμησης της Θεοτόκου» (Εικ.13).

Στην κόχη του ιερού εικονίζονται να κρατούν ειλητάρια οι ιεράρχες Γρηγόριος, Βασίλειος και Αθανάσιος (Εικ.14).

Μέσα στο  ιερό σώζονται οι μορφές των Αγίων Βλασίου, Στεφάνου, Προχώρου,  Μελχισεδέκ, Σπυρίδωνα (Εικ.15 έως Εικ.20),  κ.α. (Εικ.21, 22, 23).

Από τα 4 εσωτερικά ημιθόλια έχουν σωθεί μερικώς τα δύο με τις μαρμάρινες κολώνες τους πεταγμένες δίπλα στο ναό(Εικ.24,25,26).

Τέλος η κόχη του ιερού είναι ημιεξαγωνική με δίλοβο πώρινο παράθυρο(Εικ.27).